Ngồi thẳng người trên ghế, hai chân vuông góc với đùi, đùi vuông góc với thân, lưng thẳng, hai vai giữ nguyên cúi gập cằm tối đa vào ngực, hít vào khi thở ra ngửa cổ ra tối đa, đưa đầu trở về tư thế bình thường vẫn giữ nguyên vai nghiêng đầu sang trái, rồi sang phải (kết hợp hít vào thở ra đều đặn). Làm từ 10 đến 20 lần.

Vẫn ngồi ở tư thế trên, giữ nguyên vai, gập đầu vuông góc với thân và quay tròn cổ theo kim đồng hồ và ngược chiều kim đồng hồ (kết hợp hít vào thở ra đều đặn). Làm từ 10 đến 20 lần.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai tay xuôi theo thân, lấy phần cao nhất của mông và phần nhô cao nhất của đầu (phía sau) làm điểm tựa nâng vai và thân lên như hình cái thuyền (hít vào thở ra đều đặn). Làm từ 10 đến 20 lần.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng chống hai chân, hai bàn tay bắt chéo nhau đưa ra sau gáy. Dùng sức của cổ và hai tay đưa đầu về phía đầu gối của hai chân (hít vào thở ra đều đặn). Làm từ 10 đến 20 nhịp.

5. Động tác 5:

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai chân co, bắt chéo chân (gót chân nọ để trên gối chân kia) hai bàn tay đan chéo vào nhau đưa ra sau gáy đưa khuỷu tay bên này về phía gối bên đối diện (bắt chéo). Hít vào thở ra đều đặn, làm từ 10 đến 20 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai tay xuôi theo thân. Dùng sức của cổ và lưng đưa thân về phía trước, áp mặt càng sát hai đầu gối càng tốt. Hít vào thở ra đều. Làm 10 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, co hai chân, gập cẳng chân vào đùi, gập đùi vào bụng, hai bàn tay đan chéo vào nhau đặt trên hai đầu gối. Khi hít vào dùng tay kéo đùi áp sát vào bụng, khi thở ra lại đưa đùi và gối về tư thế ban đầu. Làm từ 15 – 20 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng vẫn giữ nguyên ở tư thế trên; giữ nguyên phần  thân trên nghiêng chân sang phải rồi sang trái, đầu gối càng áp sát mặt sàn càng tốt. Làm mỗi chân từ 15 đến 20 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai tay xuôi theo thân, giữ nguyên phần thân trên (từ phần eo trở lên) vắt từng chân sang bên đối diện. Mỗi bên làm từ 15 – 20 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai chân co, cẳng chân gập vào đùi, đùi vuông góc với thân, hai bàn tay để trên hai đầu gối xoay tròn hai chân theo chiều kim đồng hồ và ngược chiều kim đồng hồ. Mỗi bên làm từ 15 – 20 nhịp.

Nằm ngửa trên mặt sàn cứng, hai tay xuôi theo thân, dùng sức của hai chân đưa chân và hông về phía mặt sao cho mũi bàn chân càng sát đất càng tốt. Làm từ 10 – 15 nhịp.

Cẩn thận đi khám, nếu không có vấn đề gì “ghê gớm” mà chỉ là vẹo cổ đơn thuần có thể dùng các thuốc sau đây.

Thuốc giảm đau: Có nhiều loại như paracetamol hoặc paracetamol + codein như efferalgan codein hoặc có thể dùng các thuốc chống viêm, hạ sốt, giảm đau không steroid (AINS) như aspirin, ibuprofen hoặc thuốc ức chế chọn lọc COX-2 như celevoxil hoặc dẫn chất tổng hợp oxicam như piroxicam. Đau nặng có thể dùng thuốc phối hợp paracetamol AINS như alaxan (ibuprofen và paracetamol).

Kết hợp với thuốc mephenesin (biệt dược: decontractyl, decoztyl, decotatyl, decozactyl… có tác dụng thư giãn cơ, trấn tĩnh nhẹ. Dùng hỗ trợ điều trị các co thắt gây đau, thoái hóa đốt sống, vẹo cổ, rối loạn tư thế cột sống, đau lưng – thắt lưng và các tình trạng co thắt khác.

Chống chỉ định: Mẫn cảm thuốc, rối loạn chuyển hóa porphyrin.

Lưu ý: Không nên dùng thuốc cho người mang thai, người nuôi con bú. Không uống rượu khi dùng thuốc, dùng liều cao thuốc gây buồn ngủ, thuốc có thể gây phản ứng da, hiếm gây sốc phản vệ. Thuốc bôi: tránh bôi vào vết thương hở, nhiễm khuẩn, niêm mạc.

Hoặc kết hợp với tolperison (bd: efelysone, miorelax, mydocalm, tomeron…).

Thuốc có tác dụng thư giãn cơ vân và giãn mạch, tác dụng trên thần kinh trung ương, ức chế quá trình phản xạ gây đau được dùng cải thiện các triệu chứng tăng trương lực cơ liên quan đến hội chứng đốt sống cổ, viêm quanh khớp vai, thắt lưng, liệt cứng liên quan đến bệnh mạch máu não – tủy, thoái hóa đốt sống, di chứng phẫu thuật, chấn thương, xơ cứng cột bên teo cơ, bại não, thoái hóa não – tủy, bệnh mạch máu tủy và các bệnh não tủy khác.

Chống chỉ định: Nhạy cảm quá mẫn với thuốc, nhược cơ năng, mang thai. Người nuôi con bú, thuốc tiêm với trẻ em.

Lưu ý: Có thể bị nhược cơ, nhức đầu, hạ huyết áp, buồn nôn, nôn, đau bụng, ngứa ban, mày đay, phù thần kinh mặt, khó thở. Có thể tăng GOT, GPT, protein niệu, tê đầu chi, co cứng hoặc run chi, chóng mặt, bừng mặt, đổ mồ hôi… Hiếm sốc phản vệ.

Cũng có thể dùng thay thế bởi methocarbamol hoặc eperison (chất tương quan hóa học).

Tập luyện: Tùy mức độ đau, vẹo cổ, luyện tập cho vừa phải. Nằm giường hoặc đệm cứng, không gối đầu cao, luyện tập đầu, cổ là chính, nhẹ nhàng quay, cúi, ngẩng nghiêng sang trái – phải. Làm việc trước máy cần có chế độ nghỉ ngơi và tập nhẹ.

Bệnh lý cổ có thể bán cấp do thoái hóa cột sống dần dà kết hợp với chấn thương nhẹ hoặc lao động quá mức gây ra, dùng thuốc (một loại giảm đau và kết hợp một loại giãn cơ) và tập luyện, bệnh sẽ thuyên giảm nhanh chóng, hiếm tiến triển thành bệnh lý tủy. Tuy nhiên đa số người không chữa trị và luyện tập đều đặn, đến nơi đến chốn có thể có triệu chứng dai dẳng. Trường hợp bệnh lý rễ nặng, giảm chức năng vận động cần phải được phẫu thuật.

Trong điều trị thoái hoá đốt sống cổ, bác sĩthường yêu cầu chụp Xquang thường quy để chẩnđoán bệnh (chụp với 3 tư thế chụp thẳng, chụpnghiêng và chụp chếch ¾). Trong trường hợp đauquá mức cần thiết, chụp cắt lớp hoặc chụp cộnghưởng từ cột sống cổ. Chụp cộng hưởng từ cộtsống cổ cho phép phân tích chính xác mức độ éprễ và thoát vị đĩa đệm. Kết quả chụp này giúpchẩn đoán còn nghi ngờ và quyết định điều trịngoại khoa trong trường hợp điều trị nội khoakhông đáp ứng.

Bệnh thoái hóa cột sống thường gặp ở người trên 30 tuổi , nhưng mỗi lứa tuổi thường có loại bệnh đặc điểm như: thoát vị đĩa đệm gặp nhiều ở độ tuổi 30 - 40; thoái hóa dây chằng lại hay xảy ra ở những người 50 - 60 tuổi; thoái hóa thân đốt sống và thoái hóa phì đại khớp thường thấy ở lứa tuổi trên 60 do tình trạng chịu sức ép quá tải lên sụn khớp và đĩa đệm lặp đi lặp lại kéo dài trong nhiều năm dẫn đến sự tổn thương sụn khớp , phần xương dưới sụn , mất tính đàn hồi của đĩa đệm , xơ cứng dây chằng bao khớp tạo nên những triệu chứng và biến chứng. 

Thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống và viêm thần kinh tọa là một bệnh lý thường gặp trong các bệnh thần kinh. Biểu lộ rõ rệt nhất là những cơn đau lưng xuất hiện thường xuyên , cảm giác khó chịu , bức bối trong cơ thể , dáng đi không thông thường , xiêu vẹo hoặc lưng còng xuống. Lưng đau đột ngột , không có căn nguyên rõ ràng. Đau tâm thần tọa ở người trẻ thường do tổn thương đĩa đệm , ở người có tuổi có khả năng do các căn nguyên khác của cột sống thắt lưng cùng ( như: hẹp ống sống , viêm khớp cột sống , viêm đĩa đệm , viêm tâm thần tọa , u tâm thần tọa gây ra thoái hóa , ung thư nguyên phát hay di căn đến cột sống. . . ). Biểu lộ đau thần kinh tọa là đau từ thắt lưng lan xuống mông , xuống chân , có khả năng kèm theo tê , yếu chân hoặc teo cơ. Chẩn đoán chính yếu dựa vào lâm sàng và các xét nghiệm như chụp cắt lớp vi tính , cộng hưởng từ hạt nhân , điện cơ đồ. . . 

Trong cơn đau dữ dội đột ngột , phải tìm cách nằm yên , bất động chỗ đau. Không nên xoa nắn , đấm bóp , kích thích nhiều vào chỗ đau , có khả năng dùng thêm các thuốc giảm đau và giãn cơ. Nên cẩn trọng khi dùng thuốc vì tuyệt đại đa số bệnh nhân thường mắc phải những bệnh như cao huyết áp , bệnh tim mạch , bệnh đái tháo đường , bệnh xuất huyết tiêu hóa , béo phì. . . Các thuốc giảm đau thường là dòng họ của corticoid hay gây xuất huyết dạ dày , dùng quá nhiều , quá liều dẫn đến loãng xương , đái tháo đường , huyết áp cao. . . 

Chế độ ăn cũng rất quan trọng , nên ăn bẫm chất như vậy mới giúp cho cơ thể khỏe và mau bình phục. Thịt nạc , trứng , tôm , cua , sữa chua rất tốt vì nhiều calcium , magnesium , mà không làm tăng cholesterol. . . Hạn chế đường và tinh bột , hạn chế ăn mặn , tránh các chất kích thích , gia vị , nước uống làng nhàng 1 lít/ngày. Các loại hoa quả tươi nên khuyến khích , nên uống nhiều nước chanh , cam , táo , bưởi. Ăn nhiều các loại rau xanh như: rau cải , dền , muống , giá... 

Nếu bạn đang bị bệnh hoặc có triệu chứng bị bệnh thì hãy đến ngay các trung tâm y tế để định bệnh và điều trị bệnh sớm vì có nhiều bệnh để lâu mà không điều trị kịp thời thì sẽ có rất nhiều bến chứng đáng tiếc xảy ra. Ở bài viết này chúng ta sẽ đi tìm hiểu các thông tin về những biến chứng của bệnh thoái hóa đốt sống cổ.

Triệu chứng dây thần kinh bị chèn ép gây đau dọc từ cổ xuống vai một hoặc cả hai bên cánh tay, chèn ép các thành động mạch đốt sống gây đau đầu, chóng mặt. Một số trường hợp đặc biệt có thể chèn ép vào tận trong tủy sống, biểu hiện bằng lưng yếu, đau tứ chi, đi lại khó khăn hoặc liệt các chi không vận động được.

Tuy vậy cần lưu ý ở người cao tuổi có thể mắc nhiều bệnh khác dẫn đến đau đầu chóng mặt như tăng, hạ huyết áp, xơ vữa mạch máu, rối loạn mỡ máu, rối loạn tiền mãn kinh (ở nữ giới), hoặc tai biến mạch não hay u não… Chính vì vậy bệnh nhân cần đi chiếu chụp để có kết luận rõ ràng và chữa trị kịp thời tránh để lại hậu quả đáng tiếc.

Một số người bị thoái hóa đốt sống cổ thường cảm thấy đau nhức từ bả vai lan dọc xuống cánh tay hoặc thậm chí người bệnh còn cảm thấy như có kim châm tê tê suốt dọc phía trong cánh tay, tất cả những biểu hiện này khiến họ khó nâng tay lên hoặc hạ tay xuống, cảm thấy khó khăn khi nâng vác các vật nặng.

Nếu trầm trọng, thoái hóa đốt sống cổ có thể gây biến chứng phức tạp hơn ảnh hưởng tới hệ thống thần kinh của người bệnh gây nên các cảm giác như cảm giác khó nuốt, thấy vướng ở cổ, đau đầu và thấy choáng váng…

Hậu quả hội chứng tủy sống – cổ do thoái hóa đốt sống cổ rất nặng nề. Phần lớn trường hợp khối lồi hay thoát vị đĩa đệm và các chồi xương phát triển theo hướng ra bên hoặc sau – bên. Chỉ trong các trường hợp ngoại lệ, đĩa đệm mới lồi ra theo hướng trung tâm hoặc cạnh – trung tâm thì mới gây chèn ép tủy.

Hãy hạn chế để các biến chứng không xảy ra bằng cách tập thể dục, thể thao, vận động, và bổ sung các chất làm nhờn khớp. Yoga cũng là một trong những giải pháp cho việc phòng, hỗ trợ chữa bệnh thoái hóa đốt sống cổ và lưng

Thoái hóa đốt sống cổ là quá trình bệnh lý ở các đốt sống cổ, mới đầu chỉ là hư khớp ở các diện thân đốt, đĩa liên đốt tới các màng, dây chằng, lúc về sau xuất hiện hiện tượng thoái hóa các đốt sống, gây đau vùng cổ, nhất là khi vận động vùng cổ.

Thoái hóa đốt sống cổ thường gặp ở những người sử dụng nhiều động tác ở vùng đầu cổ, có cường độ lao động cao (làm suốt ngày không nghỉ), có thể gặp ở người đi cấy, bác sĩ chuyên khoa răng, thợ trát vách…

– Ở những người cao tuổi do quá trình lão hóa các đĩa liên đốt, các thân đốt do tưới máu kém nên dễ xuất hiện bệnh hơn so với người trẻ tuổi.
– Ở những trường hợp có người thân mắc bệnh này cũng có nguy cơ mắc nhiều hơn những người trong gia đình không có người bị bệnh.
– Khi mắc bệnh, có thể lâu ngày người bệnh không thấy có cảm giác khác thường, sau đó có các dấu hiệu sau:

Khi vận động cổ thì bị đau, cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, cổ, đau lan lên đầu, có thể nhức đầu ở vùng chẩm, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai, cánh tay ở một bên hay cả hai bên.

Thoái hóa đốt sống cổ rất có thể gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp ảnh hưởng đến rối loạn tuần hoàn não. Do vậy, bệnh nhân cần được thăm khám lâm sàng thần kinh, kết hợp với các thăm dò hiện đại khác để phát hiện và xử lý kịp thời. Để điều trị thoái hóa đốt sống cổ có hiệu quả, người bệnh cần được loại trừ chứng đau gáy chẩm, đau gáy bả vai, cánh tay, các tổn thương cần phẫu thuật như u tủy cổ…

Điều trị bệnh thoái hóa đốt sống cổ chủ yếu là dùng các thuốc giảm đau thông thường kết hợp với biện pháp trị liệu như tập luyện vận động cổ.

Thoái hóa đốt sống cổ là quá trình bệnh lý ở các đốt sống cổ, mới đầu chỉ là hư khớp ở các diện thân đốt, đĩa liên đốt tới các màng, dây chằng, dần dần về sau xuất hiện hiện tượng thoái hóa các đốt sống, gây đau vùng cổ, nhất là khi vận động vùng cổ.

Thoái hóa đốt sống cổ thường gặp ở những người sử dụng nhiều động tác ở vùng đầu cổ, có cường độ lao động cao (làm suốt ngày không nghỉ), có thể gặp ở người đi cấy, thợ cắt tóc, bác sĩ chuyên khoa răng, thợ trát vách, thợ sơn trần, diễn viên xiếc...

- Ở những người cao tuổi do quá trình lão hóa các đĩa liên đốt, các thân đốt do tưới máu kém nên dễ xuất hiện bệnh hơn so với người trẻ tuổi.

- Ở những người có người thân trong gia đình mắc bệnh này cũng có nguy cơ mắc nhiều hơn những người trong gia đình không có người bị bệnh.

- Khi mắc bệnh, có thể một thời gian dài người bệnh không thấy có cảm giác khác thường, sau đó có các biểu hiện sau:

Khi vận động cổ thì bị đau, cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, cổ, đau lan lên đầu, có thể nhức đầu ở vùng chẩm, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai, cánh tay ở một bên hay cả hai bên.

Thoái hóa đốt sống cổ rất có thể gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp ảnh hưởng đến rối loạn tuần hoàn não. Do vậy, người bệnh cần được thăm khám lâm sàng thần kinh, kết hợp với các thăm dò hiện đại khác để phát hiện và xử lý kịp thời. Để điều trị thoái hóa đốt sống cổ có hiệu quả, người bệnh cần được loại trừ chứng đau gáy chẩm, đau gáy bả vai, cánh tay, các tổn thương cần phẫu thuật như u tủy cổ... Điều trị bệnh thoái hóa đốt sống cổ chủ yếu là dùng các thuốc giảm đau thông thường kết hợp với biện pháp trị liệu như tập luyện vận động cổ, tự xoa bóp bấm huyệt. Sau đây xin giới thiệu các biện pháp đó để bạn đọc tham khảo, ứng dụng.

Nghiêng cổ sang phải rồi sang trái mỗi bên 10 lần. Cúi cổ về phía trước (cằm tì vào ngực càng tốt), ngửa cổ về phía sau (gáy tựa vào vai) mỗi phía 10-15 lần.

Quay cổ: Cúi đầu về phía trước quay cổ về phía vai trái về phía sau, phía vai phải rồi trở lại phía trước. Quay từ từ hết một vòng rồi quay ngược lại, mỗi chiều 5 lần.

Nhấc vai: Tự nhấc vai trái rồi đến vai phải mỗi bên 10 lần, sau đó nhấc cả hai vai cùng lúc 10 lần.

Xát cổ: Lấy tay phải xát cổ trái từ trên xuống và ngược lại, mỗi bên 15 lần.

Xát gáy: Các ngón tay của hai bàn tay đan với nhau ôm vào sau gáy kéo qua kéo lại 10 lần.

Xát vùng giữa hai xương bả vai: Cúi đầu về phía trước, vắt bàn tay cùng bên ra phía sau xát trên xuống dưới lên 10-15 lần.

Bóp các cơ vùng gáy: Cúi đầu về phía trước, dùng bàn tay bóp cơ cổ từ trên xuống 10-15 lần.

Véo gân dưới nách: Dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ véo các gân dưới nách bên đối diện và ngược lại sao cho có cảm giác tê tức truyền xuống tận ngón tay.

Phương huyệt được chọn gồm một số huyệt như: huyệt á thị, phong trì, kiên tỉnh, hậu khê.

Huyệt á thị: Theo y học cổ tryền, huyệt á thị còn được gọi là thiên ứng huyệt, có vị trí chính là điểm đau của bệnh. Nói như vậy là ở một người bệnh có thể tìm và xác định được vài huyệt á thị. Huyệt này có thể trùng với một số huyệt khác. Khi tìm huyệt cần dùng đầu ngón tay day hoặc bấm nhẹ nhàng để phát hiện điểm đau cho chính xác. Khi đã phát hiện được điểm đau thì bấm mỗi điểm 1-2 phút.

Bấm huyệt phong trì: Đặt 2 ngón tay vào 2 huyệt (ở chỗ lõm hai bên từ chỗ lõm giữa cơ ức - đòn - chũm và phần trên cơ thang) 4 ngón kia ôm lấy đầu, dùng lực bấm vào huyệt từ 1-2 phút sao cho có cảm giác tức nóng là được.

Bấm huyệt kiên tỉnh: Dùng ngón trỏ hoặc ngón giữa bấm huyệt bên đối diện từ 1-2 phút (huyệt ở chỗ lõm đỉnh vai, khi giơ ngang tay).

Bấm huyệt hậu khê: Dùng ngón tay cái bấm huyệt bên đối diện và ngược lại từ 1-2 phút (huyệt ở đầu nếp ngang thứ 2 (phía sau) của khớp xương bàn tay – ngón tay út khi bàn tay hơi nắm lại).

Chú ý: Khi bấm huyệt cần thực hiện tốt thao tác bấm, dùng đầu ngón tay cái hoặc ngón tay cái, ngón tay trỏ để bấm huyệt, cần bấm vuông góc với huyệt để tạo được lực bấm mạnh, đây chính là cung phản xạ cảm giác đau ở người bệnh mà khoa học đã chứng minh.